ในท่ามกลางความไม่มั่นคง ความหนักแน่นก็สูญสลายไป ในท่ามกลางความรีบเร่ง ความสงบก็สูญสลายไป...

... ดังนั้นคนดีจึงเป็นครูของคนชั่ว  คนชั่วจึงเป็นอุทธาหรณ์ของคนดี

...ความง่ายนั้นเหมือนกับไม้ที่ยังมิได้แกะสลัก

ไม่เข้าไปครอบครอง จึงมิได้สูญเสีย

… … … …

ผู้ที่รู้จักเพียงพอ จะไม่พบกับความอัปยศ ผู้ที่รู้จักหยุดในเวลาที่เหมาะสม
จะไม่ตกอยู่ในภยันตราย เขาจึงมีชีวิตอยู่ได้ยาวนาน

... ... ... ...

(บทที่ 26 45)

 

ภาพเคลื่อนไหว

 

บทที่ 26 ความหนักแน่นและความสงบ

ความหนักแน่นเป็นรากฐานแห่งความไม่มั่นคง ความสงบเป็นนายของความรีบเร่งลนลาน ดังนั้นปราชญ์จึงเดินทางไปตลอดวัน โดยไม่เคยละทิ้งรถเสบียง อันบรรจุความหนักแน่นและความสงบอยู่จนเปี่ยมล้น ในท่ามกลางเกียรติศักดิ์และความรุ่งโรจน์ ท่านก็สามารถอยู่อย่างสงบโดยไม่ถูกรบกวน ทำอย่างไรจึงจะทำให้จักรพรรดิผู้ปกครองประเทศ หันมาใช้ชีวิตตามแนวทางแห่งปราชญ์นี้ ในท่ามกลางความไม่มั่นคง ความหนักแน่นก็สูญสลายไป ในท่ามกลางความรีบเร่ง ความสงบก็สูญสลายไป

 

 

 

ภาพเคลื่อนไหว



บทที่ 27 ช่วยสงเคราะห์ซึ่งกันและกัน

นักเดินทางที่ดีไม่ทิ้งร่องรอย นักพูดที่ดีไม่มีข้อผิดพลาด นักคำนวณที่ดีไม่ต้องใช้ไม้ติ้ว
บานประตูที่ดีไม่ต้องใช้สลักใช้กลอน แม้กระนั้นก็ไม่สามารถเปิดออก เงื่อนปมที่ดีไม่ต้องใช้เชือกมาผูก
แม้กระนั้นก็ไม่สามารถแก้ออก  ดังนั้น ปราชญ์จึงมีความดีในการช่วยเหลือผู้คน ไม่มีใครเลยที่ถูกท่านปฏิเสธ ท่านมีความดีในการบำรุงเลี้ยงสรรพสิ่ง ไม่มีสรรพสิ่งใดเลยที่ถูกท่านปฏิเสธ นี่จึงเรียกว่าท่านเป็นผู้รู้แจ้ง ดังนั้นคนดีจึงเป็นครูของคนชั่ว  คนชั่วจึงเป็นอุทธาหรณ์ของคนดี
คนใดไม่เคารพนอบน้อมต่อผู้ที่เป็นครู หรือคนใดไม่มีความรักต่อผู้ที่เป็นอุทธาหรณ์

ถึงแม้จะมีความรอบรู้สักเพียงใด ก็ยังได้ชื่อว่าเป็นผู้หลงทางผิด นี่คือความจริงอันล้ำลึกยิ่ง



ภาพเคลื่อนไหว

 


บทที่ 28 แสดงออกด้วยความง่าย

ผู้มีความเข้มแข็ง แต่แสดงออกด้วยความอ่อนโยน ก็จะกลายเป็นลำธารของโลก
การเป็นลำธารของโลก ก็จะได้รับทิพยอำนาจอันไม่มีสิ้นสุด และกลับไปสู่สภาวะทารกอันไร้เดียงสา
ผู้มีความรู้กระจ่างดั่งสีขาว แต่แสดงออกด้วยความคลุมเครือดั่งสีดำ ก็จะกลายเป็นแบบอย่างของโลก
การเป็นแบบอย่างของโลก ก็จะได้รับทิพยอำนาจอันไม่มีสิ้นสุด และกลับไปสู่สภาวะอันสูงเยี่ยม
ผู้มีเกียรติและความรุ่งเรือง แต่แสดงออกด้วยความถ่อมตน ก็จะกลายเป็นหุบเขาของโลก
การเป็นหุบเขาของโลก ก็จะได้รับทิพยอำนาจอันไม่มีสิ้นสุด และกลับไปสู่ความเป็นอยู่อย่างง่ายๆ ดังอดีต
ความง่ายนั้นเหมือนกับไม้ที่ยังมิได้แกะสลัก เมื่อนำมาสลักเสลาก็จะกลายเป็นภาชนะอันมีประโยชน์
เมื่อปราชญ์รับอาสาเข้าปฏิบัติภารกิจ ท่านจะเป็นเอกในหมู่เสนาบดี มหาเสนาบดีผู้ยิ่งใหญ่

จะไม่มีวันถูกโค่นล้ม

 

ภาพเคลื่อนไหว

 


บทที่ 29 ใครจะเป็นผู้เปลี่ยนแปลงโลก

มีบางคนที่จะคิดยึดครองโลก และจัดการเปลี่ยนแปลงไปตามที่ตนปรารถนา ข้าพเจ้าทราบดีว่าเขาคงทำไม่สำเร็จเป็นแน่ ด้วยโลกนี้เป็นของศักดิ์สิทธิ์ มนุษย์ไม่อาจเข้าไปยุ่งเกี่ยวบิดเบือน
ผู้ที่พยายามเข้าไปยุ่งเกี่ยวเท่ากับทำลายมัน ผู้ที่พยายามเข้าครอบครองจะต้องสูญเสีย
ดังนั้นปราชญ์ย่อมไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยว ท่านจึงมิได้ทำลายมัน ไม่เข้าไปครอบครอง จึงมิได้สูญเสีย
มีบ้างบางคนชอบไปข้างหน้า บางคนติดตามมาข้างหลัง บ้างชอบร้อน บ้างชอบหนาว บ้างแข็งแรง
บ้างอ่อนแอ บ้างเฟื่องฟู บ้างตกต่ำ ดังนั้นปราชญ์ย่อมละทิ้งความเกินเลย ละทิ้งความฟุ่มเฟือย
ละทิ้งความผยองลำพอง

 

ภาพเคลื่อนไหว

 


บทที่ 30 สงคราม

ผู้ที่รู้เต๋าและประสงค์จะเข้ามาช่วยเหลือกิจการบ้านเมือง จะต้องคัดค้านการพิชิตด้วยกำลังทหาร
เพราะสิ่งนี้จะได้รับการตอบแทนยกทัพไปรุกรานผู้อื่น ก็จะถูกผู้อื่นยกทัพมากระทำตอบ
เมื่อกองทัพยกไปถึงที่ใด ดินแดนนั้นก็จะเต็มไปด้วยหญ้าและพงหนาม เมื่อยกทัพใหญ่ไป
สิ่งที่จะตามมาก็คือช่วงเวลาแห่งความขาดแคลน ความยากแค้น และความอดอยาก
ดังนั้นเมื่อขุนพลทำการรบสำเร็จผลก็หยุดยั้ง มิกล้าที่จะพึ่งพาความเข้มแข็งของกำลังทัพ
สำเร็จผลแล้วไม่ถือว่ารุ่งโรจน์ สำเร็จผลแล้วไม่โอ้อวด สำเร็จผลแล้วไม่ลำพอง ความสำเร็จผลนั้นถือว่าเป็นความจำเป็นอันน่าโศกเศร้าความสำเร็จผลนั้นเกิดขึ้นมิใช่ด้วยนิยมในความรุนแรง
เมื่อมีเวลารุ่งโรจน์ก็มีเวลาตกต่ำ ด้วยความรุนแรงนี้ขัดกับเต๋า ผู้ที่ขัดกับเต๋าจะจบสิ้นไปโดยเร็ว

 

 

 

 

ภาพเคลื่อนไหว



บทที่ 31 ชัยชนะอันน่าโศกเศร้า

ศัตราวุธนั้นแม้จะมีลวดลายสวยงาม แต่ก็นับว่าเป็นสิ่งชั่วร้ายที่สุด ผู้คนต่างเกลียดชังมัน ดังนั้น

ผู้มีศาสนธรรมย่อมหลีกเลี่ยงการใช้อาวุธ บุคคลผู้เจริญนิยมด้านซ้ายว่าเป็นด้านแห่งสวัสดิมงคล
แต่ในพิธีการทางการทหารนิยมทางด้านขวา  อาวุธนั้นเป็นสิ่งชั่วร้าย หาใช่เป็นสิ่งที่บุคคลผู้เจริญสมควรใช้ไม่

เมื่อมิอาจหลีกเลี่ยงได้ ทางออกที่ดีที่สุดคือตั้งตนอยู่ในความสงบ
แม้ชัยชนะในการรบก็มิอาจนับว่าเป็นสิ่งดีงาม และผู้ที่คิดว่ามันเป็นสิ่งดีงาม
คือผู้ที่ชื่นชอบในการฆ่าฟัน ผู้ที่ชื่นชอบในการฆ่าฟัน จะไม่ได้รับความสมปรารถนาใดๆ เลยภายใต้แผ่นฟ้า
ถือกันว่าสวัสดิมงคลนั้นอยู่ข้างซ้าย ถือกันว่าอัปมงคลนั้นอยู่ข้างขวา รองแม่ทัพจึงยืนอยู่ด้านซ้าย
แม่ทัพจึงยืนอยู่ด้านขวา นี่อาจกล่าวได้ว่าการรบเป็นพิธีของงานศพ การล้างผลาญคนเป็นจำนวนมากมาย
ย่อมนำมาซึ่งการคร่ำครวญและโศกสลด แม้ชัยชนะนั้นก็ต้องเฉลิมฉลองด้วยพิธีศพ

 

 

 

 

ภาพเคลื่อนไหว



บทที่ 32 มหาสมุทรแห่งสรรพสิ่ง

เต๋าอันสูงสุดนั้นไร้ชื่อ ท่อนไม้อันยังมิได้สลักเสลา ก็จะไม่มีใครนำเอาไปใช้เป็นภาชนะได้